Αθήνα , Τρίτη 17 Μαρτίου 1992
Αισθητική δεν σημαίνει κουκούλωμα των πραγμάτων (Βλ. Χορκχάιμερ- Αντόρνο , Η διαλεκτική του διαφωτισμού.)
Έλειψε από τον ορίζοντα του τόπου μας η μακρά πνοή. Το «μέρα μπαίνει- μέρα βγαίνει» ή το βλέποντας και κάνοντας, ηγεμόνευσαν στην ατομική και πολιτική μας ζωή επί πενήντα χρόνια. Η εκφραστική μας αναπνοή κόντυνε κι αυτή. Περιορίστηκε στο επιφώνημα και στην καλύτερη περίπτωση στο τραγούδι.
Τα παιδιά μας δεν διαθέτουν μεταξύ των αποσκευών με τις οποίες υποτίθεται ότι τους εφοδιάζει η εγκύκλια εκπαίδευση ούτε μία μεγάλη αφήγηση. Ούτε μία μακρόπνοη αφήγηση.
Διεκδικούμε ως Έλληνες μια ταυτότητα μακραίωνη αλλά μέσα μας είναι ζήτημα αν έχουμε έναν στίχο του Ομήρου ή μία παράγραφο του Θουκυδίδη.
Και δεν είναι τυχαία η επιλογή των ονομάτων. Όμηρος και Θουκυδίδης θα έπρεπε να είναι τα βάθρα της αφηγηματικής παιδείας των Ελλήνων. Μοχλοί μυήσεως στο ιστορικό βάθος της ελληνικής εκφράσεως αφενός· εδραία φίλτρα για την υποδοχή της περιπέτειας του κόσμου (όχι μόνο του ελληνικού) αφετέρου -φίλτρα μετατροπής του «τρόμου σε ρυθμό».
Όταν ο Άγγλος έχει τον Σαίξπηρ, ο Γερμανός τον Γκαίτε, είναι αδιανόητο εμείς να μην μπορούμε να επικοινωνήσουμε όχι με τους μακρινούς, αλλά με τους κοντινούς αφηγηματικούς προγόνους μας · να επικοινωνήσουμε απλώς όχι να συνομιλήσουμε .
Παπαδιαμάντης, Ροΐδης ,Βιζυηνός είναι άγνωστη γη για τα Ελληνόπουλα.
Άγνωστη γη για τους κατ΄ επάγγελμα ασχολούμενους με την ενσάρκωση του ελληνικού λόγου- τους ηθοποιούς μας.
Όταν ένας λαός έχει αποδεχτεί το ξεπούλημα της γλώσσας του, γιατί να μην καταπιεί το ξεπούλημα των τσιμέντων της γης του;
Το ξεπούλημα της ελληνικής γλώσσας συνετελέσθη δι’ επαλλήλων εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, οι οποίες είχαν ως κοινό παρονομαστή την διαρκή απλοποίηση του γλωσσικού οργάνου . Αν είναι δυνατόν!
Είναι σαν να μου λέτε ότι ο σημερινός Γάλλος παις δεν μπορεί να εννοήσει τον Μπαλζάκ ή τον Βολταίρο.
Μία από τις προσφορές της εμπορικής τηλεόρασης στους Έλληνες είναι ότι στήνει μπροστά στα μάτια τους την ακραία απόληξη της λογικής του κέρδους: που είναι η κερδοσκοπία επί του θανάτου.
Αυτό ας ευχηθούμε να λειτουργήσει αφυπνιστικά για έναν λαό ο οποίος δεν έπαψε να είναι ιστολογικά αφιλοκερδής:
Δεν έχει πρόβλημα να αναθέτει τον πλουτισμό του στη Μοίρα (ΛΟΤΤΟ, Λαχεία) ή την κομπίνα, αλλά θα γίνει εχθρός της αν του πείτε να προγραμματίσει τον πλουτισμό του- να τον κάνει στόχο της ζωής του. Ίσως γιατί πλούτος στην Ελλάδα δεν αποκτάται δια της εργασίας αλλά δια πειρατικών κινήσεων. Ένας τέτοιος λαός δεν μπορεί να έχει δράμα (εκ του δρω). Ένας τέτοιος λαός γνωρίζει μόνον καημούς. Δηλαδή θραύσματα τραγωδίας. Δεν είναι δραματικός λαός- αλλά τραγικός λαός οι Έλληνες. Το πρόβλημά τους δεν έχει να κάνει με μιαν εγκοσμιότητα αλλά με μιαν υπερκόσμια τάξη.
Να μας πέσουνε τα λεφτά. Να τα πιάσουμε τα λεφτά! Όχι να τα βγάλουμε τα λεφτά. Να μας έρθουνε τα λεφτά. Όχι να πάμε εμείς σ’ αυτά!
Υπάρχει κομπολόι χωρίς νήμα; Υπάρχει κομπολόι μόνο με χάντρες; Η ζωή των Ελλήνων θυμίζει κομπολόι χωρίς νήμα. Τι νόημα έχουν οι χάντρες σ’ αυτήν την περίπτωση;
(Από το προσωπικό αρχείο του Βασίλη Παπαβασιλείου- σημειώσεις και ημερολόγιο)